Almanca dersler Akkusativ vs Dativ konu anlatımı

Almanca Dersler Akkusativ vs Dativ
Akkusativ
Artikeller
Birçok öğrenciden bana şu soru geliyor: „Bu artikeller ne işe yarıyor?“
Almanca artikelleri konuşmak ve cümle kurmak için kullanıyor. Nasıl mı?
Örneğin der Hund(köpek) kelimesine bakalım. Köpeği ya da köpeğe diyebilmek için ismin önündeki artikeli çekimleyeceğiz.
Der Hund
Den Hund
Dem Hund
Köpek
Köpeği
Köpeğe

Özetle Almancada bir kelimeyi ismin hallerine göre çekimlemek için artikellerden faydalanıyoruz.
Almanlar ismin yalın haline „Nominativ“, –i  haline „Akkusativ“, –e  haline „Dativ“ ve –in haline „Genitiv“ diyor.
Bu artikellerin çekim ismin hallerine göre aşağıdaki tablodaki gibidir.

Maskulin{m}
Neutral{n}
Feminin{f}
Plural{f}
Nom.
der
das
die
die
Akk.
den
das
die
die
Dat.
dem
dem
der
den
Gen.
des
des
der
der

Beispiele:
Maskulin{m}
Neutral{n}
Feminin{f}
Plural{f}
den roten Stuhl 
das alte Buch 
die neue Lampe 
die roten Stühle 
roten Stuhl
altes Buch 
neue Lampe 
alte Bücher
einen Stuhl
ein Buch
eine Lampe
{0}Bücher




Dikkat!
„Ein“ belirsizlik tanımlığı çoğul isimlerin önünde bulunmaz. Çünkü „bir kitaplar“ diyemeyiz.
eine Bücher
Ancak buna karşın „kein“ çoğuş isimlerle birlikte kullanılabilir.
Frau Müller hat Kinder.  ==> Olumsuzu:  „Frau Müller hat keine Kinder.“

Beispiel:
Im Garten sind Bäume.      Plural!          Im Garten sind keine Bäume.
Akkusativ durum „Wohin“ sorusuna cevap verir
Wohin fahrt ihr dieses Jahr?  -wir fahren nach Island/Frankreich
Wohin gehst du?                    -In das Kino
Bundan başka haben fiili sahip olmak anlamında asıl fiil olarak kullanılırsa akkusativ durum ve kullanım gerektirir.
Haben + Akk.
I habe mir einen teuren Mantel gekauft.
Ich habe einen Mantel.
N-deklination (Zayıf çekimi olan maskulin isimler)
Bu gruba giren fiillerde akkusativ durum gerektirir, işte örnekeler:

der Türke
 den Türken
 [Türk]

der Mensch
 den Menschen
 [insan]

der Name
 den Namen
 [isim]


Bazı fiiller akkusativ nesne gerektirir. Bunlara “var” anlamında kullanılan “es gibt” ifadesi dahildir.


Es gibt noch eine Menge zu tun.
Hala yapacak bir sürü iş var.
Sie sucht einen reichen Mann.
Zengin bir koca arıyor
Arbeit macht das Leben süß.
Çalışmak hayatın tadı tuzudur.
Er schreibt ihr einen langen Brief. 
Ona uzun bir mektup yazıyor.

Dikkat !
Türkçeden farklı olarak olarak fragen, kosten, lehren fiilleri de akkusativ durum gerektirir.
Darf ich dich etwas Persönliches fragen?
Sana kişisel bir şey sorabilir miyim?
Das hat mich eine Menge Geld gekostet. 
Bu bana çok pahalıya patladı.
Sie lehrt mich die deutsche Sprache.
O bana almanca öğretiyor.

Artikel almayan zaman dilimleri
Was machst du nächste Woche?
Gelecek hafta ne yapıyorsun?
Jeden Samstag essen wir auswärts.
Her cumartesi dışarıda yiyoruz. 
Letztes Jahr sind wir ans Meer gefahren. 
Geçen sene denize gittik.

Selamlamalar
Guten Morgen.
Günaydın.
Schönen Tag noch.
İyi günler. 
Herzlichen Glückwunsch!  
Tebrikler!
Vielen Dank.
Çok teşekkürler. 
Gute Besserung.
Geçmiş olsun.
Guten Appetit.
Afiyet olsun

Bil!
“Ich wünsche dir eine gute Nacht. “  kısa yazımı => ” Gute Nacht”
Edatlarla
Bis, für, ohne gibi bir kısım edatlar Akkusativ durum gerektirir.
Er bleibt bis nächste Woche.
Gelecek haftaya kadar kalıyor.
Die Liebe geht durch den Magen.
Erkeğin kalbine giden yol midesinden geçer. 
Er tut alles für sein Kind
Çocukları için saçını süpürge yapıyor.
Was hast du gegen ihn
Ona karşı neyin var?
Ohne mich! 
Bensiz mi!
Es geht mir nicht um das Geld
Benim için para sorun değil.
Seine Handlung war wider das Gesetz.  
Yaptıkları kanun dışı.



Akkusativ oder Dativ
(an, auf, hinter, in, neben, entlang, über, unter, vor, ve zwischen.)
Bu edatlar yönelme halinde(nereye) kullanılacaksa Akkusativ durum gerektirir.
Sie geht an die Tür.
Kapıya gidiyor.
Er wirft sein Buch auf den Tisch.
Kitabını masaya fırlatıyor.
Sie fährt hinter das Haus.
Evin arkasına park ediyor(evin arkasındaki yere).
Bringen Sie den Stuhl in die Küche
Sandalyeyi mutfağa getir. 


Er tritt vor das Haus.
Odan dışarı yürüyor (evin önüne).
Der Hund läuft zwischen die Häuser.
Köpek evlerin arasından kaçıyor.(içinden veya evlerin arasındaki yere)

Kelime dizilimi
Vurgulamak istediğimiz öğeyi cümlenin başına ya da başa doğru yaklaştırırız.
Der Hund beißt den Mann. Köpek adamı ısırıyor.
Er beißt ihn. o (köpek)  onu (adamı) ısırıyor.
Den Mann beißt der Hund.  Adamı ısırıyor köpek.
Beißt der Hund den Mann? Köpek adamı ısırıyor mu?
Beißt den Mann der Hund? Köpek adamı mı ısırıyor?

Dativ
Masculine
Feminine
Neuter
Plural
dem roten Stuhl 
der neuen Lampe 
dem alten Buch 
den roten Stühlen 
rotem Stuhl
neuer Lampe 
altem Buch 
alten Büchern

Dikkat çoğul isimler dativ durumda hem sıfata hem isim sonuna –n eki alır.
Sizin için kelimesi „euch“ ile size şeklinde yazılabilir. Çünkü sizin için ve size aynı şeyi anlatır.
Bil!
Wir backen euch einen Kuchen. 




Dativ alan edatlar
Aşağıdaki verilen edatlar her zaman dativ durum gerektirir.
aus, außer, bei, gegenüber, mit, nach, seit, von,ve zu. Dikkat “bei dem” “von dem,” “zu dem” ve “zu der” normalde birleşir:
Die Katze sprang aus dem Fenster.
Kedi pencereden atladı.
Sollen wir bei mir Essen? 
Bizde yiyelim mi?
Bei diesem Wetter bleiben wir lieber zu Hause. 
Böyle havalarda evde oturuyoz.
Wer sitzt mir gegenüber? 
Karşımda kim oturuyor?
Er tanzt mit seiner Frau.  
Eşiyle dans ediyor.
Fährst du mit der Bahn oder mit dem Wagen?  
Trenle mi yoksa arabayla mı gidiyon?
Nach dem Film gehen wir zu dir.  
Fimden sonra size gidelim.
Seiner Mutter nach ist er ein Genie.  
Annesine göre o bir dahi.
Sie arbeitet seit zwei Jahren in Berlin.  
İki yıldan beri Berlin’de çalışıyor.
Viele Studenten bekommen Geld vom Staat.  
Birçok öğrenci devletten burs alıyor.
Sie ist die Frau von meinem Onkel.  
O, benim amcamın eşi
Hast du was zum Schreiben?  
Kalem gibi bi’şeyin var mı?
Rotkäppchen geht zur Großmutter  
Kırmızı başlıklı kız büyükannesine gidiyor.

Dativ alan fiiller
Aşağıda verilen fiiller dativ durum gerektirir.
antworten
cevap vermek
imponieren
etkilemek
begegnen
karşılaşmak
Leid tun
üzgün olmak
danken
teşekkür etmek
nutzen
faydalı olmak
dienen
hizmet etmek
passen
uymak
drohen
tehdit etmek
passieren
vuku bulmak
ein•fallen*
istila etmek
reichen
yeterli olmak
fehlen
eksik olmak,bulunmamak
schaden
zarar vermek
folgen
takip etmek
schmecken
tadına bakmak
gefallen
hoşuna gitmek
schwer•fallen
zor gelmek
gehören
-e ait olmak
vertrauen
güvenmek
gelingen
başarmak
verzeihen
bağışlamak
glauben
inanmak
weh•tun
ağrı(t)mak
gratulieren
tebrik etmek
widersprechen
çelişmek
helfen
yardım etmek
zu•hören
dinlemek




Beispiele:
Hilfst du mir mit der Hausaufgabe?
Ev ödevimde bana yardım eder misin?
Der Hund folgte dem Kind nach Hause. 
Köpek çocuğa çocuğu eve kadar takip etti.
Das Geld reicht uns nicht. 
Para bize(bizim için) yeterli değil.

Dativ fiillerin nesneleri normalde şahıstır. Nesne gerektiren fiilin nesnesinin şahıs olmadığı birkaç cümlede fiil Akkusativ alır.

Ich glaube dir (dativ).
Sana inanıyorum.
Ich glaube die Geschichte (akk.).
Hikayeyi(hikayeye) inanıyorum.
Er verzeiht mir nie (dativ). 
Bana(beni) asla affetmez.
Er verzeiht den Fehler nie (akk.).
Hatayı asla affetmez.

Dativ durum gerektiren fiillerin yanı sıra bir grup sıfatlar ve diğer deyimsel ifadeler çoğunlukla dativ nesne alır. İşte onların bazıları:
ähnlich
benzer
gleich
aynı
angenehm
hoşnut
leicht
kolay
begreiflich
anlaşılır
nützlich
kullanışlı
behilflich
faydalı
peinlich
utanç verici
bekannt
tanıdık
schädlich
zarar verici
bequem
rahat
teuer
pahalı
dankbar
teşekkür borçlu(müteşekkir)
verwandt
yakın
fremd
yabancı
willkommen
hoş karşılamak

Beispiele:
Sie ist ihrem Vater sehr ähnlich. 
O babasına çok benziyor.
Dieses Bett ist mir zu teuer. 
Bu yatak benim için çok pahalı.
Der Name war ihm sehr bekannt. 
İsim ona çok tanıdıktı.



Akkusativ veya Dativ sırası
Zamir ve nesne varsa önce zamir(dativ) gelir
Ich gebe dir bei nächster Gelegenheit ein besseres Buch.
Sie gibt ihrem Mann einen Kuss auf die Glatze.
Er schickt seiner Mutter eine Email.
Ich schlage dir etwas Besseres vor.
ikisi de zamir ise akkusativ zamir önce gelir
Ich zeige es dir.
Sie erzählt sie ihnen.
Sie verspricht es ihrem Vater.
Akkusativ ve Dativ ilgi cümleleri(Relativsatz)
Der(maskulin)
Relativ cümle kurmak için de ismin artikelinden faydalanacağız. Aşağıdaki örnekte den yerine ihn yazılamaz.
Ich kenne den Mann, den du beschrieben hast. (Du hast ihn beschrieben)=>Akk.
Ich kenne den Mann, dem du gestern ein Buch gegeben hast. (Ich habe ihm das Buch gegeben) => Dat.
Dikkat!
Ich kenne den Mann, ihn du beschieben hast. (Du hast ihn beschrieben)
Die(Feminin)
Relativ artikel fiile göre çekimlenmelidir
Ich kenne die Frau, der du gestern ein Buch gegeben hast.=>dat.
Ich kenne die Frau, die du gestern ein Buch gegeben hast.
Ich kenne die Frau, die du beschrieben hast. =>Akk.
Das(Neutral)
Ich kenne das Mädchen, dem du gestern ein Buch gegeben hast. =>Dat.
Ich kenne das Mädchen, das du beschieben hast.=> Akk.
Die(Plural)
Ich kenne die Leute, die du beschrieben hast. =>Akk.
Ich kenne die Leute, denen du gestern ein Buch gegeben hast. =>Dat.

Buraya tıklayarak bu dersi PDF olarak indirebilirsiniz

Tags: , , , ,

Categorised in: Almanca, Gramer

This post was written by A.Bergmann

Anadolu Üniversitesi Yabancı Diller & Ruhr Üniversität – Bochum

Önceki

sorularla almanca öğreniyorum

Sonraki

Almanca seviye belirleme testleri pdf indir